AI verandert taken, rollen en soms hele functies. Hoe dat precies uitpakt, weten veel bedrijven zelf ook nog niet. Laat je medewerkers daarom meedenken over hoe hun werk eruit gaat zien. Dat heet job crafting: mensen stellen zelf hun taken, hun samenwerking en hun kijk op het werk bij.
AI geeft energie en kost energie
Onderzoekers zetten 48 studies uit de jaren 2019 tot 2025 op een rij over AI op het werk. Hun conclusie: AI is tegelijk een energievreter en een energiebron. Het kan werkdruk en stress verhogen, en het kan werk ook makkelijker en interessanter maken. Als meest veelbelovende manier om bevlogen te blijven met AI noemen ze job crafting (Chan en anderen, 2026).
Dat sluit aan bij het model waar bevlogenheid op rust: mensen hebben energiebronnen nodig, zoals invloed op hun werk, steun van collega’s en kans om te groeien. Wie zelf mag meebepalen hoe AI in het werk past, houdt die bronnen in handen. Meer over de basis lees je in Job crafting om bevlogen te blijven.
Mensen worden er niet allemaal blij van
Verandering door AI geeft ook onrust. BCG vroeg ruim 10.600 werknemers in elf landen naar hun ervaringen. In organisaties waar het werk al opnieuw wordt ingericht, maakt 46% zich zorgen over baanzekerheid. Elders is dat 34% (BCG, 2025).
Toch worden mensen lang niet altijd betrokken. TNO zag in Nederlandse praktijkcases dat maar 45% van de werknemers wordt geraadpleegd als er nieuwe technologie komt (TNO, 2025). Dan wordt verandering iets dat je overkomt, in plaats van iets waar je zelf aan werkt.
Je klanten veranderen al
Job crafting met AI begint bij de vraag hoe je klanten veranderen. McKinsey vroeg bijna 2.000 Amerikaanse consumenten hoe ze zoeken en kopen. De helft gebruikt bewust AI-zoekmachines, en voor de meeste van hen is dat de belangrijkste digitale bron bij een aankoop. In sectoren zoals reizen, financiële diensten en elektronica gebruikt 40 tot 55% van de consumenten AI om een keuze te maken (McKinsey, 2025). Als klanten zich zo anders oriënteren, veranderen ook de taken van verkoop, service en advies.
Ronald: begin bij hoe je klanten veranderen
Ronald Warmerdam van IMPACT on the Job ziet dat job crafting nu heel actueel is. “Veel bedrijven weten zelf ook nog niet goed hoe het allemaal gaat lopen. Daarom is de inbreng van medewerkers zo waardevol als het gaat over de invulling van banen, taken en rollen.” Tegelijk vindt niet iedereen dat leuk. “Sommige mensen worden er nerveus van. Ze zien hun baanzekerheid op de tocht staan, of ze voelen zich gedwongen tot een verandering waar ze nooit om hebben gevraagd. Daar moet je oog voor hebben.”
Volgens Ronald draait job crafting om een vraag die verder gaat dan het eigen werkplezier. “Het is de kunst om steeds opnieuw samen na te denken over de doelen van je organisatie. Hoe verandert het gedrag van je klanten? Hoe kopen ze, hoe maken ze hun keuzes, hoe zoeken ze informatie?” Daar moet je als bedrijf op inspelen, want dat verandert je aanbod en dus ook de rollen en taken.
“Je kunt job crafting daarom nooit alleen baseren op bevlogenheid, zingeving en werkplezier,” zegt Ronald. “Je moet ook rekening houden met de taken die nodig zijn om de klant zo goed mogelijk te helpen. Zo blijf je als bedrijf relevant en aantrekkelijk.”
Zo zet je job crafting in met AI
- Begin bij de klant. Bespreek met je team hoe klanten veranderen door AI: hoe ze informatie zoeken, kiezen en kopen. Kijk daarna wat dat betekent voor jullie taken.
- Vraag medewerkers om hun ideeën. Zij zien in het dagelijkse werk het best wat AI kan overnemen en wat beter bij mensen blijft.
- Neem onrust serieus. Vraag wie zich zorgen maakt over baanzekerheid of zich gedwongen voelt. Praat daar eerlijk over, ook als je nog niet alle antwoorden hebt.
- Kom er regelmatig op terug. AI en klantgedrag blijven veranderen, dus een eenmalige sessie is niet genoeg.
Zie wat er in je team leeft
Hoe mensen een verandering ervaren, merk je niet altijd in het teamoverleg. Met het Medewerker Bevlogenheid Onderzoek (MBO) van Leiders.nl zie je per team hoe het staat met de energie en de toewijding, en waar de zorgen zitten.
Lees ook Van angst naar grip en AI neemt het gemiddelde werk over.
