Veel organisaties investeren in vitaliteit. Er is een app voor meditatie, een training in weerbaarheid, een vitaliteitsweek met fruit en een bootcamp. Toch zeggen medewerkers: “Leuk, maar ik heb geen tijd voor die yogales, want mijn werk is niet minder geworden.”
Losse programma’s veranderen weinig
Jazz Croft, Acacia Parks en Ashley Whillans zetten in Harvard Business Review het onderzoek op een rij. Een studie van de Universiteit van Oxford onder ruim 46.000 medewerkers in 233 organisaties vergeleek mensen die wel en niet meededen aan veelgebruikte programma’s, zoals weerbaarheidstrainingen, mindfulness en welzijnsapps. Wie meedeed, was daarna niet beter af (HBR).
Volgens de auteurs komt dat doordat die programma’s zich richten op de individuele medewerker, terwijl de oorzaak vaak in het werk zelf zit. Ze waarschuwen ook: als iemand braaf de mindfulness-app gebruikt en de stress niet afneemt, omdat de werkdruk hetzelfde bleef, kan dat juist moedeloos maken. Hun advies is om de werkdruk aan te pakken en leidinggevenden te trainen.
Ons brein heeft korte pauzes nodig
Wat wel helpt, kan heel klein zijn. Het Human Factors Lab van Microsoft liet veertien mensen vier online vergaderingen van een half uur volgen, met een hersenscan op het hoofd. De ene keer zaten de vergaderingen direct achter elkaar, de andere keer zat er tien minuten pauze tussen. Zonder pauze liep de stress in het brein steeds verder op. Met pauze daalde die stress en begonnen mensen ontspannener aan de volgende vergadering. Ze waren ook meer betrokken tijdens het overleg (Microsoft).
Een overzichtsstudie van 22 experimenten bevestigt dat korte pauzes van tien minuten of minder mensen meer energie geven en minder vermoeid maken (PLOS ONE). Het kan nog korter. In een Australisch experiment hielp een blik van veertig seconden op een dak vol groen mensen om daarna hun aandacht beter vast te houden (Journal of Environmental Psychology).
Hoogleraar klinische neuropsychologie Erik Scherder pleit er zelfs voor om je wat vaker te vervelen. “Als je tot rust komt, wordt er een netwerk actief in je brein dat kan bijdragen aan creativiteit en nieuwe ideeën,” zegt hij. Ben je de hele tijd druk bezig, dan wordt dat netwerk bijna niet actief (NPO Radio 1).
De magische zeven minuten
Paul van Heeringen van IMPACT on the Job bouwt dit soort momenten bewust in zijn werkwijze in. “Als je een online vergadering hebt van twee uur, is het bijna onmenselijk om twee uur lang gefocust naar dat scherm met je collega’s te kijken,” zegt hij.
Zijn vuistregel: na ongeveer drie kwartier zeven minuten pauze. Zet de klok op het scherm, bijvoorbeeld met de timer in Microsoft Teams. Nodig iedereen uit om een kopje koffie te halen, even uit het raam te kijken of even naar buiten te stappen.
“Zeven minuten is net lang genoeg om naar het toilet te gaan, of even naar buiten te stappen en van het zonnetje te genieten,” zegt Paul. “Maar het is net te kort om meteen weer in je mail te duiken.” Dat is volgens hem het grote gevaar, zeker als mensen werkdruk ervaren: dat ze de pauze gebruiken om toch nog wat werk weg te werken. Dan werkt het niet.
Kleine oefeningen die je brein laten rusten
Je kunt het mindfulness noemen, maar daar zit voor veel mensen een oordeel op. Het gaat om kleine dingen die je brein even tot rust brengen:
- Kijk heel bewust naar buiten, naar een boom of een vogel die erin zit.
- Stap even naar buiten, sluit je ogen en luister naar de vogels.
- Kijk gewoon even uit het raam zonder iets te doen, en laat je gedachten gaan.
- Laat je telefoon liggen tijdens de pauze.
Maak vitaliteit onderdeel van het werk
Samen sporten of een lunchwandeling is leuk en goed om te doen. Maak het dus vooral mogelijk. Maar maak het ook onderdeel van het werk zelf, zegt Paul:
- Las vaste pauzes in: na drie kwartier zeven minuten, met de klok in beeld.
- Vergader eens wandelend. Een overleg met twee of drie mensen kan prima buiten.
- Houd een bila in de buitenlucht, of spreek af in een restaurant.
- Werk niet de hele dag op dezelfde plek in de kantoortuin.
- Blijft de werkdruk te hoog, dan helpt een pauze niet genoeg. Dan voer je als leidinggevende daar het gesprek over.
Wie zo werkt, ziet volgens Paul vaak de bevlogenheid toenemen, omdat het brein meer ontspannen is. Het is druk, en er speelt veel, maar je kunt het aan. Je bent fit en vitaal in je hoofd.
Lees ook Werkstress is vaak geen werkdruk en Je team slaapt mee.
Waar lekt de energie weg?
Met het Medewerker Bevlogenheid Onderzoek (MBO) van Leiders.nl zie je per team hoeveel energie er is en waar die weglekt. Zo weet je of je moet investeren in een programma, of eerst in het werk zelf.
