Bijna iedereen heeft een deel van het werk waar hij of zij echt voor gaat. Voor de een is dat een analyse die je zelf uitpluist, voor de ander het gesprek met een klant die je verder helpt. Neemt AI juist dat deel over, dan voelt het werk al snel minder zinvol.
Mensen willen dat AI het saaie werk doet
Onderzoekers van MIT keken hoe generatieve AI het werk van mensen verandert. Werkenden willen dat AI het saaie, herhalende werk overneemt. Het werk dat hun baan interessant maakt, houden ze liever zelf. Ook zagen ze dat mensen die merken dat hun werkgever in hun groei investeert, AI beter gebruiken en er positiever naar kijken (MIT Sloan).
In Nederland zie je de zorg ook. TNO vroeg ongeveer 60.000 werknemers hoe ze hun werk zien veranderen. Van de mensen die verwachten dat hun werk de komende vijf jaar verandert, denkt bijna 40% dat het werk minder leuk wordt (TNO, 2026).
Verder weg van de mensen voor wie je het doet
Jon Jachimowicz van Harvard Business School wijst op een minder zichtbaar risico. AI kan mensen verder weg zetten van degene voor wie ze het werk doen, zoals de klant, de patiënt of de collega. Als je dat contact kwijtraakt, voelt het werk minder zinvol. En wie het werk minder zinvol vindt, zet zich minder in (Harvard Business School, 2026).
Gallup ziet ook dat werknemers zich minder verbonden voelen met het doel van hun organisatie, en minder het gevoel hebben dat hun mening telt (Gallup, 2026). Komt AI daar bovenop zonder dat iemand naar de zingeving kijkt, dan wordt dat gat groter.
Toewijding hangt aan een paar momenten
Toewijding is een van de drie kenmerken van bevlogenheid: het gevoel dat je werk betekenis heeft, dat je er trots op bent en dat het je uitdaagt. Zingeving komt meestal uit een paar momenten waarin je merkt dat je iemand echt verder helpt, minder uit het hele takenpakket. Neemt AI juist die momenten over, dan houdt iemand een baan over die efficiënter is en leger voelt.
Het kan ook andersom. Als AI het werk overneemt waar iemand zelf graag vanaf is, blijft er in theorie meer tijd over voor wat wel betekenis heeft. Welke kant het op gaat, hangt af van welk werk je aan AI geeft, en van wie dat bepaalt.
Wanneer AI met AI praat
AI-teksten kosten de ontvanger vaak tijd. BetterUp en het Stanford Social Media Lab ondervroegen ruim 1.100 kantoorwerkers. Van hen kreeg 40% de afgelopen maand werk binnen dat met AI gemaakt was, er netjes uitzag, maar weinig opleverde. Het kostte gemiddeld bijna twee uur om zo’n stuk uit te zoeken of te herstellen. Ongeveer de helft vond de afzender daarna minder bekwaam en betrouwbaar (BetterUp, 2025).
Klanten willen bovendien een mens kunnen bereiken. In een onderzoek van Gartner onder 3.566 klanten zegt de helft dat contact makkelijker wordt als een bedrijf AI inzet. Maar 87% wil dan wel altijd een medewerker kunnen spreken (Gartner, 2026). Bedrijven die draaien op persoonlijk contact, moeten daar rekening mee houden.
Berd: wat saai is, verschilt per persoon
Berd Warmelts van IMPACT on the Job ziet in de praktijk dat “saai werk” lastiger te bepalen is dan het lijkt. “Wat voor de ene medewerker saai werk is, is voor de ander juist heel belangrijk werk. Het gaat over hoe je naar je werk kijkt.” Berd waarschuwt leidinggevenden om niet te snel taken als saai of onbelangrijk te bestempelen. “Je loopt het risico dat je collega’s die daar juist hun trots en werkplezier uit halen, schoffeert met zo’n misplaatste opmerking.”
Ook de belofte dat AI tijd vrijmaakt, klopt volgens Berd op dit moment vaak niet. Veel bedrijven zijn juist meer tijd kwijt, onder meer doordat klanten zelf AI gebruiken. Er komen lange, door AI geschreven berichten binnen die veel tijd en energie kosten om goed te lezen. Die kun je weer met AI verwerken, maar dan praat AI met AI. “Dat wringt vooral bij bedrijven die het persoonlijke contact met de klant centraal zetten. Mensen zeggen daar: daarom werk ik hier juist.”
Daarom kijkt Berd liever een niveau hoger dan de losse taken. “Mensen halen misschien voldoening uit AI. Belangrijker is dat ze zingeving halen uit waar je als bedrijf voor staat: de bedoeling van je bedrijf. Die moet op orde zijn, zeker nu.”
Zo houd je zingeving overeind
- Begin bij de bedoeling van je bedrijf. Maak samen helder waar je als organisatie voor staat en waarom mensen bij jullie werken. Toets elke AI-toepassing daaraan.
- Noem geen taak saai voor een ander. Vraag per persoon welk deel van het werk energie en trots geeft. Wat jij saai vindt, kan voor een collega het hart van het werk zijn.
- Laat het team kiezen wat AI doet. Mensen weten zelf het best welk werk ze graag kwijt zijn. Wie meebeslist, houdt grip op het eigen werk.
- Spreek af waar AI niet met AI praat. Bepaal samen bij welk klantcontact een mens het gesprek voert, zeker als persoonlijk contact jullie kracht is.
- Reken niet op vrije tijd die er nog niet is. Kijk eerlijk waar AI tijd kost, zoals het lezen van lange AI-berichten van klanten, en praat daarover in het team.
Zie hoe het met de toewijding staat
Een tevredenheidscijfer vertelt je weinig over de vraag of mensen hun werk nog zinvol vinden. Met het Medewerker Bevlogenheid Onderzoek (MBO) van Leiders.nl zie je per team hoe het staat met toewijding en energie. Zo merk je op tijd als AI aan de zingeving knaagt.
Lees ook Van angst naar grip en AI en bevlogenheid: het hangt af van de leidinggevende.
