Wat gebeurt er als je het idee hebt dat jouw werk geen toegevoegde waarde heeft? De Amerikaanse antropoloog David Graeber maakte de term 'bullshit jobs' beroemd met zijn gelijknamige boek: banen waarvan het werk niet gemist zou worden als het niet meer gedaan werd. Wikipedia Maar wat doet zulk werk met je bevlogenheid?
Zinloos werk
Ik heb een tijdje bij een bedrijf gewerkt waar ik drie keer per week het volgende deed: een stapel papieren dossiers doornemen, om vervolgens in het digitale dossier te checken of er al nieuwe informatie was binnengekomen. Het kwam regelmatig voor dat ik zo'n tien keer hetzelfde dossier in mijn handen had, zonder dat er ook maar iets binnenkwam. Verschrikkelijk vond ik dat. En ondanks alle digitale mogelijkheden gebeurt dit soort werk nog steeds heel veel.
Hoeveel mensen vinden hun werk zinloos?
Graeber dacht dat een groot deel van de werkenden zijn eigen baan zinloos vindt. De Nederlandse economen Robert Dur en Max van Lent zochten het uit met gegevens van 100.000 werkenden in 47 landen. Ongeveer 8% vindt zijn werk maatschappelijk nutteloos en nog eens 17% twijfelt over het nut ervan. Bijna iedereen vindt het belangrijk om nuttig werk te doen, en wie zijn werk nutteloos vindt, lijdt daaronder. Dur & Van Lent
Het gaat dus niet om de meerderheid, maar wel om een flinke groep. En voor wie erin zit, knaagt het. In de basis wil iedereen iets bijdragen. Ik geloof dat 'werken voor het geld' voor heel veel mensen niet genoeg is. Nu de meesten van ons de basis, zoals onderdak en eten, goed op orde hebben, gaat zinloos werk extra knagen. Wat beteken je eigenlijk voor de maatschappij? Welke voldoening haal je uit je werk?
Wake-up call
Ik heb veel verhalen gelezen van mensen die een burn-out kregen en dat achteraf zien als een wake-up call. Pas na die burn-out realiseerden ze zich dat ze geen voldoening uit hun werk haalden, en gingen ze hun hart volgen. Ook spreek ik regelmatig ondernemers die na een burn-out voor zichzelf zijn begonnen en op een andere manier willen werken. Bijdragen aan de maatschappij is daar altijd een onderdeel van: iets toevoegen, het leven van een ander of de wereld een stukje beter maken.
Maar waarom zou je wachten op de wake-up call van een burn-out? Waarschijnlijk is het ook binnen je huidige werk mogelijk om waardevoller werk te doen. Je moet je er dan wel eerst van bewust zijn dat je (te) weinig voldoening uit je werk haalt, en weten waar je wél voldoening uit haalt. Soms kun je je werk zelf zo aanpassen dat het beter bij je past, bijvoorbeeld met job crafting.
Werken naar waarden
In 'waardevol werk' zit het woord 'waarde'. Om waardevol werk te kunnen doen, is het belangrijk dat je weet welke waarden voor jou belangrijk zijn. Vragen die je jezelf daarbij kunt stellen:
- Op welke manier wil je leven?
- Wat is voor jou belangrijk?
- Waar haal je voldoening uit?
- Waar word je heel kwaad van?
Als het werk dat je doet niet past bij jouw waarden, word je er nooit bevlogen van. Bevlogenheid vraagt namelijk om motivatie van binnenuit. Wie bevlogen is, ervaart zijn werk als nuttig, zinvol en inspirerend. Handleiding UBES En voor iets wat niet bij je past, raak je niet van binnenuit gemotiveerd.
Wil je bevlogen werken én goed samenwerken, dan moet je je eigen waarden kennen, en die van je collega's. Die waarden zijn het fundament waarop je kunt bouwen. Dus: wat is de toegevoegde waarde van jouw werk?
Lees ook purpose geeft je werk waarde.
Over dit artikel: geschreven door Lucienne de Bie en bijgewerkt door de redactie van Alles over bevlogenheid.
