Helemaal opgaan in je werk en grote stappen zetten: dat geeft veel voldoening. Maar onze concentratie wordt de hele dag door verstoord door mails, appjes, meldingen van sociale media en telefoontjes. Elke onderbreking kost meer dan je denkt. Onderzoek van Gloria Mark van de University of California laat zien dat mensen na een onderbreking gemiddeld zo'n 23 minuten nodig hebben om terug te keren naar hun oorspronkelijke taak. Mark e.a. Wie vaak wordt onderbroken, gaat sneller werken om het in te halen, maar ervaart daardoor meer stress en tijdsdruk. Mark e.a. Aan het eind van zo'n dag tollen de gedachten door je hoofd en kom je moeilijk tot rust. En ondanks al je inspanningen denk je: wat heb ik eigenlijk gedaan vandaag?
Wat zijn de vier concentratielekken?
Iemand die veel weet over focus en productiviteit, is psycholoog Mark Tigchelaar, medeoprichter van Focus Academy en schrijver van het boek Focus AAN/UIT. Odido Business Volgens Tigchelaar zijn er vier grote hindernissen voor gefocust werken:
- Onze eigen prikkelverslaving. Daardoor vinden we een taak al snel saai, en grijpen we elke kans aan om onszelf van ons werk af te houden.
- Onze eigen gedachten. Taken die je niet wilt vergeten, emoties die blijven hangen of nieuwe ideeën die je te binnen schieten.
- Te weinig rust voor ons brein. We pauzeren met een filmpje in plaats van even vaag voor ons uit te staren, en zitten aan onze schermen vastgeplakt in plaats van te bewegen.
- Een werkomgeving met te veel prikkels.
Waarom is flow zo fijn?
Om echt trots te zijn op je werk, moet je je langere tijd op een taak kunnen richten, ondanks alle afleiding. Lukt dat, dan kun je creatief zijn en bergen werk verzetten, terwijl het nauwelijks moeite lijkt te kosten. Psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi noemde dat flow: je gaat helemaal op in wat je doet. Flow lijkt sterk op absorptie, een van de drie kenmerken van bevlogenheid. Handleiding UBES Het maakt je niet alleen productief, maar ook blij.
Verwacht overigens niet dat je acht uur per dag, vijf dagen per week in opperste concentratie kunt werken. Na een tijdje raakt je concentratie op en heb je herstel nodig. Korte pauzes van tien minuten of minder geven al meer energie en maken je minder moe. Albulescu e.a. En wie na het werk mentaal loskomt van zijn werk, heeft minder last van uitputting. Sonnentag Om af en toe echt focus te bereiken, moet je je geest dus regelmatig laten uitwaaien. Af en toe vaag voor je uit staren is zo gek nog niet.
Hoe helpt een gemeenschappelijke taal?
Guido Heezen van Effectory vertelt dat alle medewerkers van Effectory een focustraining van Focus Academy volgden. Omdat iedereen dezelfde training en coaching kreeg, ontstond er een gemeenschappelijke taal. Het werd geen taboe meer om te zeggen: 'De komende paar uur ga ik offline, want ik wil me concentreren.' Iedereen snapt dat. En iedereen kreeg ongeveer dezelfde soort inbox: behoorlijk leeg.
Wat kun je als werkgever doen?
Als werkgever kun je de hoeveelheid prikkels flink verminderen. Medewerkers hebben veel baat bij duidelijke prioriteiten en bij leidinggevenden die taken schrappen in plaats van stapelen. Ook autonomie is belangrijk. Volgens de zelfdeterminatietheorie is autonomie een van de drie psychologische basisbehoeften van ieder mens, naast competentie en verbondenheid. Self-Determination Theory Een gebrek eraan levert stress op en staat concentratie en bevlogenheid in de weg. Werk daarnaast aan een cultuur waarin ruimte is voor ontspanning en onbereikbaarheid.
Waarom loopt werk en privé steeds meer door elkaar?
Sinds we meer thuis en hybride werken, lopen werk en privé meer door elkaar. Dat heeft voordelen: we laten meer van ons echte, authentieke zelf zien. Maar het risico is dat mensen altijd 'aan' blijven staan. Thuis neemt het digitale verkeer bovendien vaak toe, met nog meer versnipperde aandacht als gevolg. Organisaties die daar niet op letten, lopen het risico dat meer mensen uitvallen.
Hoe maak je nieuwe gewoontes?
Spreek samen nieuwe gewoontes af. Kies bijvoorbeeld vaste uren waarin niemand elkaar online stoort, of plan focusblokken waarin iedereen de diepte in kan. Zo verklein je de kans dat mensen uitvallen, en vergroot je de kans dat ze flow vinden en met plezier veel meer bereiken. Lees ook hoe focus en ritme zorgen voor betere prestaties.
Over dit artikel: dit stuk is gebaseerd op een blog van Guido Heezen van Effectory, uit zijn serie over de voorwaarden voor bevlogenheid op het werk.
