Wat maakt de ene persoon een betere en succesvollere leider dan de ander? En hoe kan het dat sommige mannen en vrouwen boven anderen uitstijgen? In dit artikel ga ik in op de Great Man Theory: een theorie die stelt dat leiders worden geboren, niet gemaakt. Een omstreden theorie, met een kern van waarheid en interessante discussiepunten.
Wat is leiderschap?
"Leiderschap is invloed. Niet meer en niet minder." Zo omschreef leiderschapsauteur John C. Maxwell het. Als je anderen inspireert om meer te dromen, te leren, te doen en te worden, ben je een leider. Een goede leider kan een visie vertalen naar de werkelijkheid en anderen daarin meenemen dankzij een heldere focus. Een leider geeft leiding aan mensen zonder hen te dwingen.
Wat is de Great Man Theory?
De Great Man Theory komt uit de negentiende eeuw. De theorie verklaart de geschiedenis vooral vanuit de invloed van uitzonderlijke individuen, of helden. Mensen die dankzij aangeboren eigenschappen, zoals een groot intellect, heldhaftige moed en buitengewone leiderschapskwaliteiten, een beslissende invloed op de geschiedenis hebben gehad. De theorie wordt vooral toegeschreven aan de Schotse filosoof en historicus Thomas Carlyle. Hij gaf in 1840 een reeks lezingen over heldendom, die later werden gebundeld als On Heroes, Hero-Worship, and the Heroic in History. Volgens Carlyle was de geschiedenis van de wereld in wezen de biografie van grote mannen. Wikipedia
Volgens deze theorie komt ieder mens ter wereld met bepaalde kenmerken en eigenschappen. Bij leiders zijn die bijzonder, waardoor ze grote dingen kunnen doen en in de geschiedenisboeken terechtkomen.
Wellicht ook interessant: bevlogen leiderschap.
Welke eigenschappen horen erbij?
Ik vind de theorie vooral interessant omdat ze laat zien over welke eigenschappen succesvolle leiders vaak beschikken. Al wordt ze niet door iedereen erkend, er valt veel inspiratie uit te halen. Veelgenoemde eigenschappen zijn:
- Intelligentie
- Charme
- Overtuigingskracht
- Moed
- Oordeelsvermogen
- Intuïtie
- Dominantie
Geboren of gemaakt?
Volgens de theorie liggen deze eigenschappen vast in de genen en worden ze van generatie op generatie doorgegeven. Daar kwam al snel kritiek op. Een van de bekendste critici was de Engelse filosoof Herbert Spencer. Hij vond dat 'grote mannen' vooral een product zijn van hun omgeving: voordat een groot mens zijn samenleving kan veranderen, heeft die samenleving hem eerst gevormd. Wikipedia
Modern onderzoek laat zien dat de waarheid in het midden ligt. Onderzoekers rond Richard Arvey vergeleken eeneiige en twee-eiige tweelingen. Ongeveer 30% van de verschillen in de mate waarin mensen een leiderschapsrol bekleden, kon worden verklaard door erfelijke factoren. De rest kwam door de omgeving en de ervaringen die iemand opdoet. Arvey e.a. Aanleg speelt dus mee, maar leiderschap is voor een groot deel ook te leren en te ontwikkelen.
En jij?
Kun jij je vinden in de Great Man Theory? Denk je dat succesvol leiderschap in je genen zit, of vooral in wat je ermee doet? Welke van de eigenschappen hierboven herken je in jezelf, en welke zou je verder willen ontwikkelen?
Lees ook leiderschap: welke vormen zijn er? en goed leidinggeven is als omgekeerd opvoeden.
