Leiderschap laten beoordelen door je medewerkers
Leidinggevenden krijgen vaak feedback van boven, en soms van collega’s. Maar hoe het leiderschap aankomt bij de mensen die ze leiden, blijft vaak een gok.
Hier lees je waarom juist dat oordeel zo veel zegt, welke manieren er zijn om het te meten en waar je op let als je het goed wilt doen.
Waarom het oordeel van medewerkers telt
Volgens Gallup hangt ongeveer 70% van de verschillen in bevlogenheid tussen teams samen met de leidinggevende. Twee teams in hetzelfde bedrijf, met dezelfde arbeidsvoorwaarden, kunnen dus heel anders scoren. Het verschil zit vaak in hoe er leiding wordt gegeven.
Wie wil weten waar de energie in een organisatie zit, moet dus ook weten hoe medewerkers hun leiders ervaren.
Drie manieren om leiderschap te meten
- 360-gradenfeedback: één leidinggevende krijgt feedback van zijn of haar leidinggevende, collega’s en medewerkers. Goed voor persoonlijke ontwikkeling, maar het zegt weinig over de organisatie als geheel.
- Een leiderschapsstijltest: de leidinggevende vult zelf in welke stijl past. Nuttig voor zelfinzicht, maar het meet niet hoe het overkomt.
- Een leiderschapsscan onder medewerkers: medewerkers geven aan hoe ze het leiderschap ervaren, per team of in de hele organisatie. Zo zie je patronen, en kun je na een programma of verandering meten wat het heeft opgeleverd.
Wat goed leiderschap is
Om iets te kunnen meten, moet je weten waar je naar kijkt. Prof. dr. Bas Kodden, hoogleraar aan Nyenrode Business Universiteit, beschrijft verantwoord leiderschap zo:
“Verantwoorde leiders zijn leiders die door richting te geven aan bevlogen volgers duurzame prestaties realiseren die positief bijdragen aan maatschappelijke en ethische vraagstukken.”
Zo doe je het goed
- Houd het anoniem en laat dat ook zien. Mensen zijn alleen eerlijk als ze weten dat het niet terug te leiden is.
- Kijk per team en niet alleen naar het gemiddelde. De verschillen vertellen waar je moet beginnen.
- Bespreek de uitkomsten eerst met de leidinggevenden zelf, en daarna met hun teams.
- Meet opnieuw na een programma of verandering, zodat je ziet wat het heeft opgeleverd.
360-gradenfeedback of leiderschapsscan?
| 360-gradenfeedback | Leiderschapsscan onder medewerkers | |
|---|---|---|
| Gaat over | Eén leidinggevende | Het leiderschap in een team of de hele organisatie |
| Wie geeft feedback | Leidinggevende, collega’s en medewerkers | Medewerkers |
| Vooral handig voor | Persoonlijke ontwikkeling | Stuurinformatie voor directie en MT, en effect van programma’s meten |
De Verantwoord Leiderschap Schaal (VLS)
De VLS is in 2025 ontwikkeld door prof. dr. Bas Kodden. Medewerkers geven aan hoe ze het leiderschap ervaren, per team (VLS1) of in de hele organisatie (VLS2). Je kunt hem los gebruiken of als onderdeel van het MBO.
Veelgestelde vragen
Is een leiderschapsscan hetzelfde als 360-gradenfeedback?
Nee. Bij 360-gradenfeedback gaat het om één persoon, die feedback krijgt van verschillende kanten. Een leiderschapsscan onder medewerkers kijkt naar het leiderschap in een team of de hele organisatie. Ze vullen elkaar goed aan. Lees welke vormen van leiderschap er zijn.
Hoe zorg je dat medewerkers eerlijk antwoorden?
Door vooraf duidelijk te maken dat antwoorden niet naar een persoon terug te leiden zijn, en uitkomsten alleen te bespreken voor groepen die groot genoeg zijn. Stem bij de aanvraag af hoe dat bij jullie geregeld wordt.
Kun je ermee meten wat een leiderschapsprogramma oplevert?
Ja. Meet voor en na het programma. Dan zie je of medewerkers het leiderschap anders zijn gaan ervaren. Bekijk de leiderschapsprogramma’s.